Echter, tot deze modulaire procedure in werking treedt, moeten lokale besturen nog steeds met de bestaande procedures aan de slag. Steden en gemeenten stuiten dan ook op vragen over de toepassing van dan wel de gewone of de vereenvoudigde procedure. Deze vragen gaan ook tot bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen waarbij de Raad een, op zijn minst opmerkelijke, uitspraak deed op 12 juni 2025 (nr. A-2425-0908).
Update: 27 mei 2026
In een recent arrest van 19 maart 2026 (nr. A-2526-0587) gaat de Raad (gelukkig) in tegen deze eerdere uitspraak. Deze geactualiseerde opinie die oorspronkelijk dateert van 29 september 2025, geeft dan ook een antwoord op de vraag of een onlosmakelijk verbonden meldingsplichtige handeling of IIOA nu een invloed heeft op het openbaar onderzoek of niet.
Gewone of vereenvoudigde procedure
De gewone omgevingsvergunningsprocedure, met openbaar onderzoek, vormt de regel. Het openbaar onderzoek blijft voor de omgevingsvergunningsprocedure met andere woorden het uitgangspunt. De vereenvoudigde procedure, zonder openbaar onderzoek, vormt de uitzondering. Alleen wanneer voldaan aan de voorwaarden in artikel 17 §2 OVD en artikel 11-14 OVB geldt de vereenvoudigde procedure.
Zo geldt de gewone procedure altijd wanneer de aanvraag een milieueffectrapport, veiligheidsrapport of passende beoordeling moet omvatten. Alsook wanneer de gemeenteraad voor projecten een beslissing moet nemen over de aanleg, wijziging, verplaatsing of opheffing van een gemeenteweg.
Voor uitsluitend vergunningsplichtige stedenbouwkundige handelingen, IIO’s, het verkavelen van gronden, kleinhandelsactiviteiten en gemengde projecten geldt bijgevolg louter onder strikte voorwaarden de vereenvoudigde procedure.
Bijvoorbeeld: een gemengd project met een vergunningsplichtige stedenbouwkundige handeling en IIOA verloopt volgens artikel 14 OVB via de vereenvoudigde procedure wanneer:
- de vergunningsplichtige IIOA voldoet aan de voorwaarden in artikel 11, 1°, a), b) of d) OVB: beperkte verandering, tijdelijke IIOA en verandering door wijziging of aanvulling van een ingedeelde rubriek klasse 3
- de vergunningsplichtige stedenbouwkundige handeling voldoet aan één van de voorwaarden in artikel 13, 1°OVB: met name a) of b)
Gezamenlijke vergunningsaanvraag
Daarnaast vloeit uit artikel 7 §2 OVD de verplichting tot een gezamenlijke vergunningsaanvraag zodra een project meerdere vergunningsplichtige handelingen of activiteiten omvat. En dit op straffe van onontvankelijkheid. Deze verplichting geldt ook voor vergunningsplichtige en meldingsplichtige handelingen of IIOA’s die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Zo geldt bijvoorbeeld een gezamenlijke vergunningsaanvraag door het plaatsen van een zwembad of het bouwen van een woning met een ingedeelde warmtepomp klasse 3 in het kader van verwarming.
De gezamenlijke aanvraagplicht heeft evenwel niet tot gevolg dat deze IIOA klasse 3 wordt beoordeeld zoals een vergunningsplichtige IIOA. Integendeel. Artikel 7 §1 OVD onderschrijft uitdrukkelijk dat de omgevingsvergunning als aktename geldt voor het deel van het project dat meldingsplichtig is.
Invloed gezamenlijke aanvraagplicht op de procedure
De plicht tot een gezamenlijke aanvraag heeft vanzelfsprekend invloed op de te volgen procedure. Zo bepaalt artikel 14 OVB, zoals hierboven besproken, de hypothese van de vereenvoudigde procedure in geval van een gemengd project. Met name een project met bijvoorbeeld vergunningsplichtige stedenbouwkundige handelingen en vergunningsplichtige IIOA’s.
Zoals de Raad voor Vergunningsbetwistingen benadrukt in zijn arrest van 12 juni 2025 (nr. A-2425-0908), laat artikel 14 OVB de hypothese van een vergunningsplichtige stedenbouwkundige handeling en een onlosmakelijk verbonden melding onbesproken. Titel 3, Hoofdstuk 3 OVB behandelt namelijk louter hypothesen over vergunningsplichtige projecten. Al had de regelgever mijns inziens niet voor ogen om een gemengd project met meldingsplichtige handelingen of activiteiten zonder meer steeds te onderwerpen aan een openbaar onderzoek.
Let op: tekst loopt door onder afbeelding.
Schulinck AI-Desk Omgevingsrecht
Schulinck AI-Desk Omgevingsrecht is een AI-oplossing binnen de vertrouwde databank Schulinck Omgevingsrecht.
Helaas heeft volgens het voormelde arrest het gebrek aan uitdrukkelijk regeling tot gevolg dat een openbaar onderzoek, hoewel volslagen onlogisch, aan de orde is. Het arrest stuit daarom op enige verontwaardiging bij de lokale besturen. Dat een onlosmakelijk verbonden aanvraag met een meldingsplichtige IIOA (klasse 3) en een vergunningsplichtige stedenbouwkundige handeling steeds verloopt met een openbaar onderzoek, maar de meer hinderlijke vergunningsplichtige IIOA (klasse 2) en diezelfde vergunningsplichtige stedenbouwkundige handeling zonder openbaar onderzoek, krijg je met moeite toegelicht.
Melding geen invloed op het openbaar onderzoek
Gelukkig gaat de Raad met het arrest van 19 maart 2026 (nr. A-2526-0587) in tegen deze voormelde uitspraak. De Raad oordeelt heden terecht dat een meldingsplicht niet als een vergunningsplicht in de zin van artikel 5,1° OVD kan worden beschouwd. Daarnaast meent ook de Raad dat de regelgever de meldingsplichtige handelingen en exploitaties niet had willen betrekken bij de beoordeling of de vereenvoudigde procedure van toepassing is.
Tot slot bevestigt het recente arrest ook dat het vreemd zou zijn dat 2 verschillende vergunningsplichten de vereenvoudigde procedure kunnen doorlopen, terwijl dit niet mogelijk zou zijn voor een minder zware vergunningsaanvraag, met slechts 1 type vergunningsplicht en een meldingsplichtige exploitatie.
De eindconclusie luidt dat de vereenvoudigde procedure dus wel degelijk mogelijk is bij gemengde projecten met vergunningsplichtige en meldingsplichtige handelingen of exploitaties.