Deze bijdrage neemt u door middel van 5 vragen mee doorheen enkele van de belangrijkste wijzigingen voor de omgevingsambtenaar.
Wanneer treden de wijzigingen van het Verzameldecreet in werking?
Op 26 juni 2026 bekrachtigt de Vlaamse Regering het Verzameldecreet. Dit decreet zal in werking treden op 20 augustus 2026, de tiende dag na de bekendmaking in het Belgisch Staatsblad. Een uitzondering: een specifieke wijziging over de termijn voor rapportering van milieuschade. Deze wijziging treedt in werking op 1 mei 2027 (artikel 143 lid 1 Verzameldecreet).
Daarnaast delegeert de decreetgever de bevoegdheid om de datum van inwerkingtreding voor een aantal wijzigingen te bepalen aan de Vlaamse Regering (artikel 143 lid 2 Verzameldecreet). Het gaat dan over:
- het digitaliseringsproces stedenbouwkundige verordeningen
- de bepalingen rond de termijn om de opname in het vergunningenregister aan te vechten en
- de bekendmaking van de opname in het vergunningenregister
Is een vrijgavebesluit verplicht voor het ontwikkelen van restpercelen in woonreservegebied?
Ja, ook na de inwerkingtreding van het Verzameldecreet.
Om te kunnen ontwikkelen in woonreservegebied moet men een vrijgavebesluit krijgen. Echter blijkt uit de praktijk dat dit moeilijk werkbaar is voor het vrijgeven van restpercelen en kleine samenhangende oppervlaktes in woonreservegebied. Om die reden kan men gemotiveerd afwijken van een aantal vereisten voor het vrijgavebesluit (artikel 5.6.11 §3/1 VCRO). Het gaat dan met name om functievermenging, groepering van woningen, gedeelde voorzieningen etc.
Kan de bevoegde overheid bestuursdwang toepassen bij het niet-uitvoeren van lasten in natura?
Ja, het Verzameldecreet voert de mogelijkheid van bestuursdwang opnieuw in (artikel 77 §6 OVD).
Bij niet-uitvoering van lasten moet de bevoegde overheid die zelf kunnen realiseren via de financiële waarborg. Via bestuursdwang kan de overheid in de plaats treden van de vergunninghouder en zelf werken uitvoeren op diens grond.
Let op: tekst loopt door onder afbeelding.
Moet de vergunningverlenende overheid verplicht een financiële waarborg opleggen bij een last in natura in een verkavelingsvergunning?
Nee, het Verzameldecreet voert een uitzondering in op deze verplichting (artikel 77 §1 lid 1 OVD).
De decreetgever kwam tot de vaststelling dat de verplichte waarborg bij verkavelingen nodeloos bezwarend is. Zo moest de verkavelaar bijvoorbeeld bij een kosteloze grondafstand de volledige waarde waarborgen. Dit soort voorfinanciering lijkt moeilijk werkbaar (Parl.St. Vl.Parl. 2025-26, nr. 780/1, 82-83).
Het zal dus niet meer verplicht zijn om een financiële waarborg op te leggen bij lasten in natura in een verkavelingsvergunning. De decreetgever stemt de regels over het verkavelingsattest hier verder op af.
Kan de vergunningverlenende overheid ambtshalve een beperkte planaanpassing doen als dit niet op verzoek van de vergunningsaanvrager gebeurt?
Ja, het Verzameldecreet schrapt de verwijzing naar artikel 30 OVD in artikel 4.3.1 VCRO.
Artikel 4.3.1 VCRO bevat de mogelijkheid voor de overheid om voorwaarden op te leggen, met inbegrip van een beperkte planaanpassing. Dit artikel verwijst naar artikel 30 van het Omgevingsvergunningendecreet. De rechtspraak interpreteert dit streng en redeneert dat een wijziging van het aangevraagde slechts mogelijk is op verzoek van de aanvrager.
Het was echter nooit de bedoeling om de overheid de mogelijkheid te ontnemen om uit eigen beweging beperkte planaanpassingen op te leggen (via voorwaarden). Daarom heft de decreetgever de verwijzing naar artikel 30 OVD in artikel 4.3.1 VCRO op.
Meer informatie
Naast actuele wetgeving en rechtspraak vindt u in de online databank van Schulinck Omgevingsrecht ook heldere toelichting door ons team van juridisch experten. Ze vertalen complexe regels naar begrijpelijke uitleg, praktijkvoorbeelden en schema’s.
Schulinck AI-Desk helpt u aan een snel juridisch correct antwoord op uw vraag waardoor u nog efficiënter kan werken.
