Elke week lichten de juridische experten van Schulinck Omgevingsrecht een interessant arrest binnen het Vlaamse omgevingsrecht toe. Deze week is dat het arrest van de Raad van State van 26 juni 2026 (nr. 267.253) over de bevoegdheid van de gemeenteraad om een 30-jarig publiek gebruik van een grondstrook als gemeenteweg vast te stellen.
Een inwoner verzoekt de gemeenteraad om het minstens 30 jaar publiek gebruik van een grondstrook vast te stellen en deze te erkennen als gemeenteweg. Grondstroken waarvan bewezen is dat ze gedurende de voorbije 30 jaar door het publiek werden gebruikt, kunnen immers volgens artikel 13 GWD in aanmerking komen als gemeenteweg.
In deze zaak verklaart de gemeenteraad zich echter onbevoegd omdat het publiek gebruik al vóór de inwerkingtreding van het Gemeentewegendecreet langer dan 30 jaar bestaat. De gemeenteraad meent namelijk dat het alleen bevoegd is voor verjaringen die na 1 september 2019 zijn voltooid en dat eerdere gevallen onder de exclusieve bevoegdheid van de burgerlijke rechter vallen.
De Raad van State oordeelt dat de gemeenteraad artikel 13 GWD verkeerd interpreteert. De bevoegdheid van de gemeenteraad om het 30-jarig publiek gebruik vast te stellen, bestaat naast de rechtsmacht van de justitiële rechter. Er is geen sprake van een exclusieve bevoegdheid van enerzijds de gemeenteraad en anderzijds de justitiële rechter, naargelang de 30-jarige verjaring na of vóór 1 september 2019 is voltooid. De gemeenteraad mag bij die vaststelling rekening houden met het publiek gebruik van de grondstrook vóór de datum van inwerkingtreding van het Gemeentewegendecreet.
Daarnaast doet het Gemeentewegendecreet geen afbreuk aan de rechtsmacht van de justitiële rechter om uitspraak te doen inzake geschillen over burgerlijke rechten. De vraag of er al dan niet sprake is van een 30-jarig gebruik gaat over een burgerlijk recht, zodat de justitiële rechter bevoegd is om over dergelijke geschillen te oordelen.