De Vlaamse Regering geeft haar principiële goedkeuring aan het voorontwerp van wijzigingsdecreet dat een eerste concrete uitvoering van een reeks aanbevelingen uit het Actieprogramma rechtszekere en robuuste vergunningen decretaal verankert. Het voorontwerp gaat voornamelijk over de invoering van de prioritaire procedurele aspecten uit het actieprogramma, zoals het doorvoeren van een aantal optimalisaties en het wegwerken van knelpunten aan de modulaire omgevingsvergunningsprocedure.
Modulaire omgevingsvergunningsprocedure
Met de modulaire omgevingsvergunningsprocedure neemt de vergunningverlenende overheid afscheid van het onderscheid tussen de gewone en de vereenvoudigde vergunningsprocedure.
De modulaire omgevingsvergunningsprocedure werd al ingevoerd door het decreet van 17 mei 2024, maar trad nog niet in werking. De datum van inwerkingtreding bepaalt weliswaar de Vlaamse Regering en is afhankelijk van wijzigingen aan het Omgevingsvergunningenbesluit, het omgevingsloket en de lokale dossierbehandelingssystemen aan deze modulaire procedure.
Deze modulaire procedure maakt namelijk het inzetten van modules tijdens de omgevingsvergunningsprocedure mogelijk, afhankelijk van de inhoud en aard van de aanvraag. Het gaat onder andere over het organiseren van een openbaar onderzoek en oplossingsgerichte modules, zoals het toepassen van een wijzigingslus of een administratieve lus.
Een aanvraagprocedure bestaat, in voorkomend geval, bijgevolg uit de volgende procedurestappen of modules:
- de indiening van een aanvraag
- een onderzoek naar de ontvankelijk- en volledigheid van de aanvraag
- de advisering
- in voorkomend geval, een openbaar onderzoek
- in voorkomend geval, de toepassing van een of meer administratieve lussen
- in voorkomend geval, de toepassing van een of meer wijzigingslussen
- het onderzoek van en de beslissing over de aanvraag
- de bekendmaking van de beslissing over de aanvraag
Tegen een beslissing kan vervolgens in bepaalde situaties een administratief beroep worden ingediend. Dat beroep volgt een gelijkaardig parcours.
Reparaties aan modulaire omgevingsvergunningsprocedure
Op 20 december 2024 richtte de Vlaamse Regering een Gemengde Commissie Vergunningen op, samengesteld uit experts en vertegenwoordigers van de overheid, de academische wereld en de juridische sector. Deze commissie had als opdracht een advies te verlenen met concrete maatregelen voor de opmaak van een actieprogramma door de Vlaamse Regering.
Tijdens de uitwerking van onder meer het omgevingsloket kwamen knelpunten en optimalisatiemogelijkheden aan het licht. Het voorontwerp van wijzigingsdecreet speelt daar dan ook op in, in lijn met de inzichten en adviezen van de Gemengde Commissie Vergunningen.
Enkele reparaties uit het wijzigingsdecreet:
- het recht op vooroverleg voor alle initiatiefnemers, zonder het te sterk te formaliseren
- een tijdig meegedeelde vraag tot vervollediging van de aanvraag heeft de opschorting van de procedure tot gevolg
- maatschappelijke meerwaarde als beoordelingscriterium
- verplichte heroverweging van de beslissing over de zaak der wegen in plaats van het georganiseerd administratief beroep
- invoeren van een pauzeknop of de mogelijkheid tot termijnverlenging, op verzoek van de aanvrager, opdat er ruimte komt voor bemiddeling, overleg en mogelijkheid tot het verzamelen van bijkomende informatie
- verduidelijking van de juridische status van adviezen (artikel 4.3.3 VCRO en artikel 4.3.4 VCRO)
- bijzondere bewijswaarde aan wetenschappelijke studies uitgevoerd door erkende deskundigen
- verplicht uit te putten georganiseerde herzieningsprocedure voor partijen die beogen een jurisdictioneel beroep in te stellen bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen
Nog niet definitief
Het huidige voorontwerp van wijzigingsdecreet heft bepaalde bestaande wijzigingsbepalingen van het decreet van 17 mei 2024 in hun totaliteit op en herneemt deze met de reparaties. Over dit voorontwerp wordt nog advies ingewonnen van de SARO, de Minaraad, de MORA, de VVSG, de VVP en de Vlaamse Toezichtcommissie voor de verwerking van persoonsgegevens.
Het voorontwerp van het wijzigingsdecreet is dus nog niet definitief. Pas na definitieve goedkeuring door de Vlaamse Regering volgt namelijk nog de parlementaire behandeling.