In heel wat steden en gemeenten zijn kerstboomverbrandingen, al dan niet gekoppeld aan een evenement zoals een dorps- of buurtfeest, steevast traditie in het begin van het nieuwe jaar. Maar mag dat wel zomaar? Schulinck Omgevingsrecht experte Laura Knockaert beantwoordt onze vraag van de maand januari!

Toegelaten onder bepaalde voorwaarden

Verbranding in open lucht van welke stoffen dan ook is in principe verboden, met uitzondering van een bepaald aantal verbrandingsactiviteiten specifiek vastgelegd in milieuregelgeving. Een kerstboomverbranding vormt dergelijke uitzondering.

Volgens de indelingslijst in Bijlage 1 van VLAREM II zijn kerstboomverbrandingen, met name “het verbranden van droog onbehandeld hout en onversierde kerstbomen in het kader van folkloristische evenementen”,  niet ingedeeld als een hinderlijke inrichting (Rubriek 2.3.4, Omschrijving 8.)

Desondanks zijn er wel specifieke milieuvoorwaarden voor niet-ingedeelde inrichtingen van toepassing op kerstboomverbrandingen (artikel 6.11, 8° VLAREM II):

  • de kerstbomen moeten onversierd zijn;
  • de verbranding moet plaatsvinden in het kader van folkloristische evenementen;
  • de verbranding moet gebeuren op een afstand van meer dan 100 meter van woningen;
  • de verbranding vereist altijd een schriftelijke toestemming van de gemeente.

Het niet naleven van bovenstaande voorwaarden kan een milieumisdrijf opleveren (zie bv. MHHC 21 maart 2013, nr. M.0013.0021).

Om te vermijden dat de gemeente niet over de nodige gegevens beschikt om al dan niet een schriftelijke toestemming te verlenen, kan ze een formulier (sjabloon) ter beschikking stellen. De gemeente kan ook een termijn bepalen waarbinnen de toestemming moet worden aangevraagd (bv. 7 weken voor de aanvang van de kerstboomverbranding). Dergelijk formulier kan bovendien ook dienst doen als kennisgeving voor de betrokken instanties zoals politie en brandweer.

Gemeentelijk belang bij een duurzamere oplossing

Ondanks het legaal karakter (indien voldaan aan bovenstaande voorwaarden) van kerstboomverbrandingen, laat het merendeel van de steden en gemeenten in Vlaanderen dit niet meer toe en dat is ecologisch gezien niet zo’n slecht idee. Bij een kerstboomverbranding komen er namelijk heel wat schadelijke stoffen, zoals fijn stof, stikstofoxiden en roet, vrij.

De gemeenten en intercommunales kunnen daarom een belangrijke rol spelen in het voorzien van een duurzamer alternatief. Zo kunnen ze onder meer de bomen verzamelen door ophaalrondes aan huis om deze vervolgens te composteren of verhakselen.  Een andere optie kan het planten van een kerstbomenbos zijn.