Op 1 maart 2026 treden volgende wijzigingen gezamenlijk in werking:
- de wijzigingen aan het Vrijstellingsbesluit
- de wijzigingen aan het Meldingsbesluit
- de limitatieve lijst van vrijgestelde of niet-vergunningsplichtige stedenbouwkundige handelingen waarvoor gemeenten via een stedenbouwkundige verordening een vergunningsplicht kunnen invoeren
Hier volgt een overzicht van de wijzigingen.
Melding voor tijdelijke handelingen
Verschillende afzonderlijke wijzigingen maakten het onderscheid tussen vrijgestelde, (niet-)vergunningsplichtige en meldingsplichtige stedenbouwkundige handelingen onduidelijk. Daarom wijzigde het Verzameldecreet 2024 artikel 4.2.2 VCRO. Dat stelt onder meer dat het invoeren van de melding alleen kan voor vergunningsplichtige stedenbouwkundige handelingen met een tijdelijk karakter.
De Vlaamse Regering heft dan ook principieel de meldingsplichtige handelingen in het Meldingsbesluit op, samen met een aantal definities. Wat vandaag nog via een melding verloopt, verschuift naar een vrijstelling of opnieuw naar de vergunningsplicht. Deze wijziging moet bijgevolg worden samen gelezen met de wijzigingen aan het Vrijstellingsbesluit.
Volgens de decreetgever komen deze wijzigingen neer op het volgende:
| Geringe omvang en impact | Grote omvang of impact | |
| Occasioneel | Vrijstelling | Vrijstelling mits geen onomkeerbare gevolgen |
| Tijdelijk | Melding | Vergunning of melding |
| Permanent | Vrijstelling | Vergunning |
Bronnen:
- Besluit wijziging Meldingsbesluit meldingsplichtige stedenbouwkundige handelingen
- Verslag aan Vlaamse Regering – Besluit wijziging Meldingsbesluit meldingsplichtige stedenbouwkundige handelingen
Vrijstelling voor nieuwe handelingen en wijzigingen
Tegelijk wijzigt de Vlaamse Regering daarom ook het Vrijstellingsbesluit voor onder meer:
- gevelwerken zonder wijziging van het fysieke bouwvolume, verslechtering van de energieprestatie en overschrijding van de rooilijn
- isolatie met inbegrip van de gebruikelijke afwerking
- binnenverbouwingen met stabiliteitswerken
- warmtepompen
- plaatsing van (stekker)zonnepanelen aan gevels van maximum 4 m² en aan balkons
- handelingen in zeehavengebied
- schuilhokken
- glasvezelnetwerken
- aanleg van wadi’s
- kleinschalige afvalwaterzuiveringsinstallaties
- jachtkansels
- vogelkijkhutten
- …
Bronnen:
- Vrijstellingen stedenbouwkundige handelingen – wijzigingsbesluit
- Verslag aan de Vlaamse Regering – vrijstellingen stedenbouwkundige handelingen – wijzigingsbesluit
Limitatieve lijst vergunningsplichtige handelingen gemeentelijk niveau
Het basisprincipe is dat alleen de Vlaamse Regering bepaalt welke handelingen vergunningsplichtig, meldingsplichtig of vrijgesteld zijn. Gemeenten kunnen door een stedenbouwkundige verordening slechts binnen door de Vlaamse Regering opgelijste vrijgestelde en niet-vergunningsplichtige handelingen de vergunningsplicht invoeren. Het gaat voornamelijk over het:
- vellen van (hoogstammige) bomen
- vellen of rooien van houtige beplantingen met erfgoedwaarde
- handelingen aan beschermd of waardevol erfgoed
Bronnen: