Op 3 juli 2026 bekrachtigt de Vlaamse Regering het decreet dat voorziet in afwijkingen op de omgevingsvergunningsplicht, omgevingsmelding en andere toelatingen in geval van een defensiegerelateerde uitzonderingssituatie.
Let op: dit decreet moet nog in werking treden 10 dagen na publicatie ervan in het Belgisch Staatsblad. De verdere ontwikkeling van dit wetgevingsinitiatief kan u volgen op de pagina Overzichtspagina wetgevingsinitiatieven.
Defensiegerelateerde uitzonderingssituatie
Onder het begrip ‘defensiegerelateerde uitzonderingssituatie’ valt:
- elke gebeurtenis of ernstige bedreiging die de fundamentele constitutionele, politieke, economische of sociale structuren van België of de Europese Unie ernstig kan destabiliseren en die een rechtstreekse bedreiging kan vormen voor de samenleving, de bevolking of België of de Europese Unie als zodanig en
- die noodzaakt tot een snelle opschaling van de productie of opslag van wapens, munitie of oorlogsmateriaal of het versneld klaarmaken van de wegeninfrastructuur zodat die voldoende inzetbaar is voor strategische militaire mobiliteit.
De Vlaamse Regering kondigt een defensiegerelateerde uitzonderingssituatie af voor een strikt noodzakelijke duur van maximaal 2 jaar, verlengbaar met telkens maximaal 1 jaar.
Na de afkondiging kan men voor individuele dossiers gebruikmaken van de specifieke toelatingsregeling.
Specifieke toelatingsregeling
De specifieke toelatingsregeling komt in de plaats van de gewone omgevingsvergunnings- en meldingsprocedure. Deze regeling laat toe om, onder strikte voorwaarden, af te wijken van bepaalde stedenbouwkundige en milieuregelgeving.
In de plaats komt een vereenvoudigde beoordelings- en toelatingsregeling. Daarbij beslist de Vlaamse Regering of ze een project in afwijking van de klassieke procedures tijdelijk kan toelaten. De toelating vervalt 1 jaar na het verstrijken van de defensiegerelateerde uitzonderingssituatie. Nadien geldt een verplichting tot herstel in oorspronkelijke staat. Uitzondering hierop wanneer de initiatiefnemer alsnog een omgevingsvergunning volgens de klassieke procedure aanvraagt en verkrijgt.
Toepassingsgebied
In een ‘defensiegerelateerde uitzonderingssituatie’ kunnen initiatiefnemers een beroep doen op de specifieke toelatingsregeling voor handelingen of exploitaties die uitsluitend dienen voor:
1. de productie of opslag van wapens, munitie of ander oorlogsmateriaal
Het gaat alleen om projecten noodzakelijk voor een snelle opschaling van de productie of opslag binnen bestaande of nieuw te bouwen infrastructuur.
Onder “wapens, munitie en oorlogsmateriaal” wordt verstaan de wapens, de munitie en het oorlogsmateriaal die opgenomen zijn in de lijst met producten in artikel 346 lid 1, b) en lid 2 VWEU.
Deze projecten mogen niet plaatsvinden of uitgevoerd worden:
- in ruimtelijk kwetsbaar gebied tenzij de uitvoering gebeurt binnen bestaande constructies (inclusief de noodzakelijke uitbreidingen)
- in een speciale beschermingszone tenzij de speciale beschermingszone een zeehavengebied betreft volgens het gewestplan
- aan of in goederen erkend als werelderfgoed
- in de bufferzone van het werelderfgoed, op minder dan 100 meter van het werelderfgoed
2. de aanpassing van wegeninfrastructuur in functie van strategische militaire transporten
Denk bijvoorbeeld aan de verhoging van het draagvermogen van bruggen op de routes voor militaire transporten van de zeehavens naar strategische locaties. Het kan ook gaan over een betere ontsluiting van militaire domeinen en vliegbasissen.
Deze projecten mogen niet plaatsvinden of uitgevoerd worden aan of in goederen erkend als werelderfgoed.